بازگشت سینما به ماکو پس از ۳۰ سال | ماجرای شهرهای بدون سینما در ایران
پس از سه دهه خاموشی چراغ سینما در شهرستان ماکو، این شهر مرزی در آستانه بازگشت به تجربه تماشای فیلم روی پرده بزرگ قرار گرفته است. به گفته مدیر سینمای «مأوی»، دستکم دو نسل از مردم این شهر تاکنون امکان دسترسی به سینما را نداشتهاند؛ موضوعی که ماکو را در زمره شهرهای ایران با کمبود زیرساختهای فرهنگی قرار میدهد.
به گزارش پایگاه خبری هفت رخ، شهرستان ماکو با جمعیتی بیش از ۱۰۰ هزار نفر و موقعیت مرزی در استان آذربایجان غربی، سالهاست از نبود سینما رنج میبرد. آخرین سینمای این شهر، سینما قدس، در سال ۱۳۷۵ تعطیل شد و از آن زمان تاکنون فعالیت سینمایی در این شهر متوقف مانده است.
سعید محمدعلی، مدیر سینما «مأوی» ماکو در اینباره میگوید:
«شهرستان ماکو حدود ۳۰ سال بود که سینما نداشت و آخرین سینمای آن در سال ۷۵ تعطیل شد. مردم در این مدت برای تماشای فیلمهای سینمایی مجبور بودند به خوی، ارومیه و شهرهای اطراف بروند.»
اکنون با راهاندازی سینما «مأوی» در مجموعهای تجاری و با ظرفیت حدود ۱۹۰ نفر، این شهر در آستانه بازگشت به چرخه اکران قرار گرفته است. این سینما که با حمایت بخش خصوصی و همکاری موسسه سینما شهر تجهیز شده، به گفته مدیر آن از امکانات فنی استاندارد، سیستم صوتی مدرن و آکوستیک مناسب برخوردار است.
محمدعلی درباره برنامه آغاز فعالیت این سینما نیز تأکید میکند که هدف اولیه، جذب مخاطب خانوادگی است:
«در ابتدا قصد داریم فیلمهای کودک و خانوادگی را نمایش دهیم تا خانوادهها دوباره به سینما برگردند. نگاه ما صرفاً تجاری نیست و بیشتر رویکرد فرهنگی داریم.»
نابرابری دسترسی به سینما در ایران
بررسی وضعیت سالنهای سینما در کشور نشان میدهد که توزیع این زیرساخت فرهنگی بهشدت نامتوازن است. در حالی که ایران بیش از ۱۱۴۰ شهر دارد، تنها حدود ۶۰ شهر دارای سینما هستند و بیش از ۱۰۸۰ شهر عملاً از این امکان فرهنگی محروماند.
از منظر جمعیتی نیز شکاف قابل توجهی وجود دارد؛ حدود ۴۳ میلیون نفر از جمعیت کشور بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به سینما دسترسی ندارند که بخش قابل توجهی از آنها را جمعیت شهری تشکیل میدهد.
در مقابل، تمرکز امکانات سینمایی در چند استان و بهویژه در کلانشهرها کاملاً مشهود است. شهر تهران بهتنهایی با بیش از ۱۰۰ سالن سینما در صدر قرار دارد، در حالی که برخی استانها مانند سیستان و بلوچستان، خراسان شمالی و کهگیلویه و بویراحمد فاقد سالن سینما هستند.
همچنین سرانه پایین مراجعه به سینما نیز قابل توجه است؛ بهگونهای که در برخی سالها، هر ایرانی بهطور میانگین تنها هر ۸ تا ۹ سال یکبار به سینما مراجعه کرده است.
از منظر تطبیقی، در بسیاری از کشورهای توسعهیافته و حتی برخی کشورهای در حال توسعه، دسترسی به سینما بهعنوان یکی از شاخصهای پایه توسعه فرهنگی شهری در نظر گرفته میشود. در این کشورها، حتی شهرهای کوچک نیز معمولاً دارای حداقل یک سالن سینما هستند و شبکه توزیع سالنها بهگونهای طراحی شده که دسترسی جغرافیایی به تجربه سینما محدود به کلانشهرها نباشد. در واقع، سینما در این کشورها بخشی از زیرساخت عمومی فرهنگ شهری محسوب میشود، نه امکانی متمرکز در مراکز اصلی جمعیت.
در ایران، با وجود چنین جایگاهی برای سینما در ادبیات توسعه فرهنگی، همچنان الگوی توزیع سالنها بهشدت متمرکز است و فاصله قابل توجهی با استانداردهای دسترسی متوازن فرهنگی وجود دارد.
در مجموع، این دادهها نشان میدهد که توسعه سینما در ایران بیش از آنکه تابع پراکندگی جمعیت باشد، تحت تأثیر تمرکز جغرافیایی در چند شهر بزرگ است؛ موضوعی که شکاف دسترسی فرهنگی را در سطح ملی تشدید کرده است.
در چنین شرایطی، افتتاح یا بازگشایی سینما در شهرهایی مانند ماکو، نه فقط یک اتفاق محلی، بلکه بخشی از تلاش برای کاهش این شکاف ساختاری در دسترسی فرهنگی در کشور محسوب میشود.
انتهای پیام/
