ویژه برنامه‌های دولت برای احیای فرش دستباف ایرانی

صنعت فرش دستباف ایران سال ها به عنوان یکی از مهم ترین نمادهای هویتی و صادراتی کشور شناخته می شد؛ صنعتی که همزمان نقش فرهنگی، هنری و اقتصادی ایفا می کرد. با این حال، تحریم ها، از دست رفتن بازارهای هدف و کاهش تقاضای داخلی، این حوزه را با چالش های جدی روبه رو کرده است.

به گزارش پایگاه خبری هفت‌رخ،صنعت فرش دستباف ایران سال ها به عنوان یکی از مهم ترین نمادهای هویتی و صادراتی کشور شناخته می شد؛ صنعتی که همزمان نقش فرهنگی، هنری و اقتصادی ایفا می کرد. با این حال، تحریم ها، از دست رفتن بازارهای هدف و کاهش تقاضای داخلی، این حوزه را با چالش های جدی روبه رو کرده است. در چنین شرایطی، بازتعریف جایگاه فرش دستباف به عنوان یک کالای مصرفی ماندگار و سرمایه‌ای می‌تواند نقطه عطفی در احیای این صنعت باشد. پیرامون آخرین وضعیت این هنر-صنعت با فاطمه کمانی رییس مرکز ملی فرش ایران توضیحاتی را ارائه داد.

کمانی در ابتدای با اشاره به جایگاه جهانی فرش ایران گفت: فرش دستباف ایران پرچم دوم کشور است و در بسیاری از موزه های معتبر جهان، داشتن یک تخته فرش ایرانی از افتخارات آنها محسوب می شود.

۲ میلیون نفر در زنجیره فرش دستباف ارتزاق می کنند

وی افزود: حدود ۲ میلیون نفر در زنجیره فرش دستباف ارتزاق می کنند؛ از قالیبافان، طراحان، رنگرزان، بافندگان، مرمت کاران و رفوگران گرفته تا فعالان حوزه خرید و فروش و تجارت. این زنجیره گسترده نشان دهنده اهمیت اجتماعی و اقتصادی این صنعت است.

از دست رفتن بازارهای اصلی صادراتی

رئیس مرکز ملی فرش ایران با اشاره به روند صادرات اظهار کرد: در سال های اخیر به دلیل تحریم ها، بخشی از مقاصد اصلی تجاری خود را از دست داده ایم و با روند نزولی در صادرات مواجه بوده ایم.

وی تاکید کرد: با وجود این، در حوزه فرش هنری همچنان جایگاه نخست جهان را داریم و هیچ کشوری نتوانسته هنر دست، طرح و نقوش مناطق مختلف ایران مانند قم، تبریز و زنجان را با همان اصالت و کیفیت بازتولید کند. هر منطقه یک فرش یونیک و منحصر به فرد دارد که قابل تفکیک از هویت جغرافیایی آن نیست.

ثبت نشان تاییدیه در ۱۴ کشور برای جلوگیری از کپی برداری

کمانی با اشاره به اقدامات حقوقی و بین المللی گفت: برند فرش دستباف ایرانی از پیش وجود دارد و ما باید بر بازآفرینی و تقویت آن تمرکز کنیم. در همین راستا، ثبت مناطق جغرافیایی و همکاری با وایپو انجام شده و نشان تاییدیه پرشین کارپت در ۱۴ کشور به ثبت رسیده است.

وی افزود: این اقدام از کپی برداری و سوءاستفاده از نقشه ها و طرح های ایرانی جلوگیری می کند و پشتوانه ای ارزشمند برای صیانت از اصالت فرش ایران است.

ضرورت تحریک تقاضای داخلی

رئیس مرکز ملی فرش ایران با انتقاد از کاهش مصرف داخلی گفت: متاسفانه نه تنها بخشی از بازارهای خارجی را از دست داده ایم، بلکه مصرف داخلی نیز کاهش یافته و فرش ماشینی جایگزین فرش دستباف شده است.

وی تاکید کرد: فرش دستباف یک کالای ارگانیک، ماندگار و غیر تند مصرف است که حتی تا ۱۰۰ سال و برای نسل های بعدی قابل استفاده است. هر چه پاخور بیشتری داشته باشد، ارزش افزوده بیشتری پیدا می کند. هیچ کالایی را نمی توان یافت که همزمان مصرف شود و ارزش سرمایه ای آن نیز افزایش یابد.

کمانی افزود: باید دوباره این نگاه را در جامعه تقویت کنیم که فرش دستباف یک کالای سرمایه ای است؛ کالایی که می تواند هم حفظ ارزش پول را تضمین کند و هم مصرف آن موجب افزایش ارزش شود.

برنامه برای تولید اقتصادی تر و بازارهای جدید

وی درباره برنامه های تولید گفت: در تلاش هستیم تولیدات اکونومی با زمان بافت کوتاه تر و رج شمار پایین تر را توسعه دهیم تا امکان خرید برای اقشار مختلف فراهم شود.

کمانی درباره بازارهای خارجی نیز بیان کرد: در حال گفت و گو با شرکای تجاری جدید هستیم تا کشورهایی را جایگزین بازارهای از دست رفته کنیم و تعاملات جدیدی برای توسعه صادرات شکل دهیم.

بیمه قالیبافان در انتظار تصویب

رئیس مرکز ملی فرش ایران درباره بیمه قالیبافان گفت: ردیف بودجه بیمه قالیبافان در سال های گذشته از سرفصل های بودجه حذف شده و این موضوع نگرانی هایی ایجاد کرده است.

وی افزود: با همکاری نمایندگان مجلس پیگیری هایی در حال انجام است تا از ریزش بیمه شدگان جلوگیری شود. همچنین در قالب طرح تحول صنعت فرش دستباف، موضوع بیمه قالیبافان به عنوان یکی از مصوبات پیشنهادی مطرح شده و در صورت تصویب هیئت دولت، گام مهمی در حمایت از بافندگان برداشته خواهد شد.

نمایشگاه؛ نماد ماندگاری تولیدکنندگان در شرایط سخت

کمانی در پایان درباره سی و دومین نمایشگاه فرش دستباف که از روز گذشته در محل دائمی نمایشگاه های بین المللی تهران آغاز به کار کرده است، گفت: این نمایشگاه به گام سی و دوم رسیده و تولیدکنندگان و تجار با وجود شرایط سخت اقتصادی، با همت بالا در آن حضور یافته اند تا صحنه را ترک نکنند و دستاورد یک سال تلاش خود را به نمایش بگذارند.

وی تاکید کرد: حضور بازدیدکنندگان و مشارکت فعالان از استان های مختلف، علاوه بر ایجاد دلگرمی برای تولیدکنندگان، موجب تبادل نظر، هم اندیشی و شکل گیری تعاملات جدید در حوزه تامین مواد اولیه و تجارت خواهد شد.

به گفته رئیس مرکز ملی فرش ایران، استمرار این رویدادها می تواند مسیر صنعت فرش دستباف را به سمت توسعه پایدار و بازگشت به جایگاه شایسته خود در اقتصاد ملی و تجارت جهانی هدایت کند.