چگونه نشر کتاب زنده میماند؟
محمدعلی جعفریه با بیان اینکه ما کشور آمارها هستیم و فقط میخواهیم آمار بدهیم، معتقد است اگر دولت به وظیفه خود عمل کند، نشر کتاب ادامهدار میشود.
به گزارش پایگاه خبری هفترخ، این ناشر درباره تأثیر تکنرخی شدن ارز و به تبع آن حذف ارز ترجیحی کاغذ بر نشر کتاب در کشورمان، اظهار کرد: بیش از ۴۰ سال است که صنعت نشر با کاغذ با ارز دولتی یا ارز ترجیحی درگیر است که در مقاطع مختلف باعث برهم خوردن بازار نشر شده بود؛ اوایل که فاصله قیمت کاغذ دولتی با بازار آزاد زیاد بود، خیلیها به هوای کاغذ جواز نشر گرفتند. آنها کاغذ را در میدان بهارستان میخریدند و در ظهیرالاسلام میفروختند و سودی که میکردند برابری میکرد با اینکه بخواهند چند سال کتاب چاپ کنند؛ بنابراین ترجیح میدادند کاغذ را در بازار آزاد بفروشند و عطای کار نشر را به لقایش ببخشند.
او با بیان اینکه با ادامهدار شدن تخصیص کاغذ دولتی وابستگی نشر به کاغذ دولتی افزایش یافت، گفت: سوای قضیه فساد، کاغذ دولتی به ناشران کمک میکرد تا کتاب ارزانتر منتشر شده و به دست خریدار برسد. با شرایط بهوجودآمده و حذف ارز ترجیحی و تغییر اولویتها، کاغذ از نظر دولت کالایی استراتژیک نیست. البته مسئلهای که وجود دارد این است که اگر بانک مرکزی به موقع ارز را در اختیار تاجران بگذارد و قیمت ارز ثابت شود، ناشر میتواند خود را با قیمت وفق بدهد و کتاب منتشر کند.
جعفریه ادامه داد: زمانی که ناشر کاغذ را گرانتر میخرد طبعا قیمت کالای تولیدیاش بالاتر میرود، ناشر نمیتواند از سود خود و یا حقوق مؤلف بگذرد، البته خوشبختانه ناشران ما که کتاب تولید میکنند به کمترین سود قانع هستند و سعی میکنند کتاب با قیمت مناسبتر در اختیار خانوادهها قرار بگیرد و ناشران سودی را که تولیدکنندگان کالاهای دیگر میبرند، نمیبرند و کتاب منتشر میکنند.
مدیر نشر ثالث درباره اینکه وظیفه دولت چیست، گفت: وظیفه دولت این است که وظیفه خود را انجام دهد. انجام ندادن وظیفه مشکلساز شده است. شما به عنوان یک دانشجو، محقق، دانشآموز یا استاد دانشگاه اگر به کتابی برای تحقیق نیاز داشته باشید، باید صددرصد کتاب را خریداری کنید حتی اگر پنج صفحه از آن را لازم داشته باشید. کتابخانههای ما فاقد کتابهای روز هستند و چندین سال است که مخزنهای کتابخانهها با کتابهای سلیقهای و کتابهایی که طبق روابط فروخته شده، پر شده است. کتابخانههای ما تهی هستند. اگر دولت کار خود را بکند و شهرداریها درصدی از بودجه خود را به کتابخانههای عمومی بدهند تا نهاد کتابخانهها بدون رابطه و زدوبند و با انتخاب صحیح توسط کارشناسان کتابها را خریداری کند، انتشار کتاب ادامه خواهد داشت؛ در غیر این صورت دودش به چشم خوانندهها میرود.
جعفریه خاطرنشان کرد: اگر دولت وظیفه خود را انجام دهد و بتواند مخازن کتابخانهها را پر کند تا مردم مجبور نباشند هر کتابی را که میخواهند بخوانند، خریداری کنند ناشر میتواند کتاب را به قیمت روز بفروشد و به کار خود ادامه دهد و یا طیف خاصی که توانایی خرید کتاب دارند و یا از خرجهای دیگر زندگیشان برای کتاب میزنند، کتاب را خریداری کنند. به این ترتیب کتابهای جدید چاپ میشود. تیراژ ۲۰۰ تایی و ۳۰۰ تایی کتاب برای جامعه ۹۰ میلیونی ما فاجعه است. شاخصه رشد هر ملتی از تیراژ و عناوین کتابهایش مشخص میشود. ما متأسفانه همه اینها را ول کردهایم و ادعا میکنیم کشور فرهنگی هستیم. فقط ادعا داریم و کاری انجام نمیشود. همه به فکر رابطههای خود هستند.
او درباره اینکه با توجه به تعداد زیاد مجوزهای نشر باید در صنعت نشر و اعطای مجوز بازنگری صورت بگیرد، گفت: بارزترین شاخصه کشورمان این است که آمار بدهد و بگوید ۲۲ هزار ناشر داریم، در حالی که در هیچ جای دنیا و اروپا هم این تعداد ناشر نداریم یا نمونه دیگر تعداد شرکتهای هواپیمایی ایران است، ما بیشتر از کشور چین که جمعیت میلیاردی دارد، شرکت هواپیمایی داریم. همه اینها مربوط به آمار است. اما باید ببینیم چقدر از این ناشران فعال هستند؟ فکر نمیکنم ۱۰۰ نشر فعال باشند و کار اصلیشان نشر باشد و در سال ۴۰ عنوان کتاب منتشر کنند. اینها آمار است و کاری نمیشود کرد و یا نمیخواهند کاری بکنند.
این ناشر در پایان گفت: هر دولتی که بیاید سعی میکند آمار را بالا ببرد اما حیف و میلهای زیادی در بودجه بابت این آمارها انجام میشود. شما اگز ۱۰۰ ناشر داشته باشید، بودجهای را که دارید به ۱۰۰ نشر اختصاص میدهید و از آنها کتاب میخرید اما زمانی که ۲۲ هزار نشر داشته باشید، نمیتوان خیلی کارها را انجام داد؛ اتفاقی که الان افتاده است. این ۲۲ هزار نشر بسیاریشان کتاب چاپ نمیکنند و اگر هر سال مجوزها باطل شود، میتوان گفت سالی ۱۰ هزار مجوز نشر باطل خواهد شد. اما الان روز به روز تعدادشان بیشتر میشود. ما کشور آمارها هستیم و باید آمارها بالا باشد.
