درگذشت عنایتالله بخشی؛ وداع با آنتاگونیست سینمای ایران
عنایتالله بخشی، بازیگر پیشکسوت و ایفاگر نقشهای ماندگار ضدقهرمان در سینمای ایران، پس از پنج دهه حضور مؤثر در تئاتر، سینما و تلویزیون، دار فانی را وداع گفت.
به گزارش پایگاه خبری هفترخ، عنایتالله بخشی، از چهرههای برجسته و ماندگار هنرهای نمایشی ایران، صبح روز ۲۶ بهمنماه ۱۴۰۴ در سن ۸۰ سالگی درگذشت؛ هنرمندی که بیش از پنج دهه با صحنه، دوربین و مخاطب زیست و در حافظه فرهنگی چند نسل ماندگار شد.
علت رسمی فوت این هنرمند از سوی منابع پزشکی بهصورت دقیق اعلام نشده است، اما وی سالها از بیماری قلبی رنج میبرد و در ماههای اخیر نیز چندین بار به دلیل عفونت و ناراحتیهای جسمی در بیمارستان بستری شده بود.
مرگ عنایتالله بخشی ضربهای قابل توجه به بدنه حرفهای سینمای ایران وارد کرده است. او نهتنها یک بازیگر توانمند، بلکه یکی از ستونهای فرهنگ و هنر معاصر ایران بود که در نقشهای متنوع خود تأثیر عمیقی بر مخاطبان و نسلهای جوان بازیگری گذاشت. پس از انتشار خبر درگذشت وی، بسیاری از هنرمندان و همکارانش در فضای مجازی با انتشار پیامهایی، از او بهعنوان یکی از الگوهای شاخص بازیگری حرفهای یاد کردند.
آغاز مسیر از تئاتر ملی
بخشی فعالیت هنری خود را در سال ۱۳۴۴ با تئاتر و در «گروه هنر ملی» به سرپرستی زندهیاد عباس جوانمرد آغاز کرد و نزد استادانی چون حمید سمندریان آموزش دید. او پس از سالها فعالیت صحنهای به استخدام اداره تئاتر درآمد و بهصورت حرفهای مسیر بازیگری را ادامه داد. وی دارای گواهینامه درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود.
کارنامه تئاتری او شامل همکاری با چهرههایی چون بهرام بیضایی، علی نصیریان، عباس جوانمرد و داوود میرباقری در آثاری شاخص همچون «پهلوان اکبر میمیرد»، «سلطان مار»، «میراث و ضیافت» و «مجلس زنکشی» است. عنایت بخشی یکی از آخرین نسل بازیگرانی بود که به عمق، صداقت و حقیقت در بازیگری باور داشت و هیچگاه از اصول حرفهای خود کوتاه نیامد.
تثبیت جایگاه در سینما
نخستین تجربه سینمایی او با فیلم «آقای هالو» (۱۳۴۹) به کارگردانی داریوش مهرجویی رقم خورد. در سالهای بعد با حضور در آثاری چون «سناتور»، «شکار»، «مسافران»، «روز واقعه»، «سگکشی» و «مسافر ری» جایگاه خود را در سینمای ایران تثبیت کرد.
او با فیلمسازان برجستهای همچون ابراهیم گلستان، بهرام بیضایی، علی حاتمی، امیر نادری، مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی و داوود میرباقری همکاری داشت و در طول سالها از نقشهای ضدقهرمان تا کاراکترهای مثبت و تاریخی را با قدرت و ظرافت ایفا کرد.
در چهلوسومین جشنواره فیلم فجر، برای بازی در فیلم «شاه نقش» موفق به دریافت دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد.
چهرهای ماندگار در تلویزیون
بخشی در تلویزیون نیز حضوری پررنگ داشت و در مجموعههایی چون «سربداران»، «امام علی»، «پهلوانان نمیمیرند»، «ولایت عشق»، «ریحانه»، «معمای شاه» و «بر سر دوراهی» ایفای نقش کرد؛ آثاری که هر یک بخشی از خاطره جمعی مخاطبان ایرانی را شکل دادهاند.
فعالیتهای فراتر از بازیگری
او پیش از ورود جدی به عرصه هنر، در سال ۱۳۴۰ به نیروی هوایی پیوست و پس از گذراندن دورههای تخصصی، به تدریس الکترونیک و زبان انگلیسی پرداخت. بخشی در نقالی و تعزیهخوانی نیز تبحر داشت و از داوران دومین و سومین جشن بزرگ سینمای ایران بود.
در سال ۱۳۹۸، به پاس سالها فعالیت هنری، نخستین نشان سنگلج را در کنار چهرههایی چون علی نصیریان و محمدعلی کشاورز دریافت کرد.
زندگی شخصی
عنایتالله بخشی سالها پیش با زهرا (سیمین) بازرجانی، نویسنده و فیلمنامهنویس، ازدواج کرد. همسر او از فعالان حوزه ادبیات و هنر است و فعالیتهای فرهنگی خود را پس از ازدواج نیز ادامه داده است. بخشی در طول زندگی حرفهای خود موفق به دریافت جوایز متعدد از جشنوارههای داخلی و بینالمللی شد و آثارش همواره با استقبال منتقدان روبهرو بوده است. بازیهای درخشان او همواره در ذهن مخاطبان باقی خواهد ماند.
تحلیل اقتصاد هنر هفترخ
درگذشت عنایتالله بخشی تنها فقدان یک بازیگر نیست، بلکه نشانهای از خروج تدریجی نسل بازیگران کلاسیک از چرخه تولید حرفهای سینمای ایران است؛ نسلی که با دستمزدهای بهمراتب کمتر از ستارههای امروز، اما با سرمایه نمادین و فرهنگی بسیار بالا، اعتبار هنری سینما را شکل دادند. فقدان این نسل میتواند شکاف میان سینمای هنری و سینمای صرفاً تجاری را عمیقتر کرده و هزینه بازتولید سرمایه انسانی در صنعت تصویر ایران را افزایش دهد.
با درگذشت عنایتالله بخشی، یکی از چهرههای اصیل و پرتلاش هنر ایران خاموش شد؛ هنرمندی که بیحاشیه، پیوسته و حرفهای زیست و ردپای او در تئاتر، سینما و تلویزیون ایران برای همیشه باقی خواهد ماند.
پایگاه خبری هفترخ درگذشت این هنرمند پیشکسوت را به خانواده محترم ایشان و جامعه هنری کشور تسلیت عرض میکند.
