انتظار بزرگترین انجمن فرش سنتی کشور از حمایت دولت
دبیر انجمن طراحان و نقاشان فرش دستبافت اصفهان گفت: اگر دولت به هنر فرش دستبافت نگاه ویژهای داشته باشد و با راهاندازی شهرک تخصصی فرش دستباف از طراحان حمایت مالی و تبلیغاتی به عمل آورد، میتوانیم بازار جهانی را بازپس بگیریم.
به گزارش پایگاه خبری هفترخ، نشست خبری هیئتمدیره انجمن هنرمندان طراح و نقاش فرش دستبافت استان اصفهان، صبح امروز در حوزه هنری اصفهان برگزار شد. در این جلسه، اعضای هیئتمدیره به تبیین مهمترین چالشها، دغدغهها و مطالبات جامعه هنری این رشته پرداختند.
سعید جلالی، دبیر انجمن با اشاره به فعالیت این مجموعه از سال ۱۳۸۶، رسالت اصلی آن را پاسداشت پیشکسوتان دانست و از قطع حمایتهای مالی مرکز ملی فرش ایران در سالهای اخیر خبر داد.
وی افزود: یکی از چالشهای ما تأمین مکان مناسب برای فعالیت انجمن است. در دیدار با استاندار، قول مساعد برای اختصاص دفتری در هنرستان هنرهای زیبا داده شد که امیدواریم تا اوایل سال آینده محقق شود.
جلالی با اشاره به مشکل بیمه هنرمندان پیشکسوت، بیان داشت: بسیاری از این هنرمندان با سن بالای ۷۰ سال و سابقه ۴۰ تا ۵۰ سال کار، هیچ منبع درآمدی برای دوران بازنشستگی ندارند. حدود ۱۰ نفر از اعضا دارای مدرک درجه یک هنری هستند، اما متأسفانه کمتر دیده شدهاند و به دنبال تعامل بیشتر با رسانهها برای معرفی آنان هستیم.
دبیر این انجمن، بزرگترین رسالت انجمن را تکریم پیشکسوتان و انتقال تجربیات آنان به نسل جدید از طریق کلاسهای آموزشی و جشنوارهها دانست و گفت: مرکز ملی فرش در تهران پیشتر بودجهای برای این برنامهها اختصاص میداد، اما به دلیل شرایط اقتصادی، چند سالی است که این بودجه قطع شده است.
بیتوجهی به فرش سنتی در زادگاهش
جلالی با انتقاد از کمتوجهی رسانهها به هنرمندان طراح فرش، بیان کرد: با مدیرکل صداوسیمای مرکز اصفهان دیدار داشتیم تا از هنرمندان برای معرفی بیشتر دعوت شود. اگر این هنر در رسانهها دیده شود، هم تکریم پیشکسوتان محقق میشود و هم نسل جوان با ظرفیتهای آن آشنا میشوند.
وی به دغدغه جوانان فارغالتحصیل هم اشاره کرد و افزود: به دلیل رکود فرش دستباف، بسیاری از فارغالتحصیلان به سمت شرکتهای فرش ماشینی میروند. این در حالی است که طراحی فرش دستباف مادر ۱۹۶ رشته صنایعدستی محسوب میشود.
دبیر این انجمن، با انتقاد از نگاه ضعیف دولت به این هنر، گفت: اگر دولت در اصفهان که مهد هنر است، شهرک تخصصی فرش دستباف راهاندازی کند و از طراحان حمایت مالی و تبلیغاتی به عمل آورد، میتوانیم بازار جهانی را بازپس بگیریم. ترکیه تا ۵ سال آینده حرف اول را در فرش دستباف خواهد زد، اگر ما اقدامی نکنیم.
هوش مصنوعی، تهدید یا فرصتی برای طراحان فرش؟
ایران حدادی، نایب رئیس هیئت مدیره انجمن و بهترین طراح بانوی ایران، با بیان اینکه فرش دستباف در گذشته بزرگترین منبع ارزآوری بعد از نفت بود، اظهار داشت: تحریمها و نبود حمایت دولتی باعث شده کشورهای رقیب مانند چین و ترکیه بازار را تصاحب کنند. اگر دولت برای صادرات بسترسازی کند، فرش دستباف دوباره احیا میشود.
وی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر طراحی فرش افزود: هوش مصنوعی فاقد ابداع است و تنها دادهها را تکرار میکند. اما میتواند بهعنوان ابزاری در خدمت هنرمند قرار گیرد و چرخه تقلید را بشکند. بااینحال، طراحی سنتی باید با فکر و خلاقیت خود هنرمند انجام شود.
در ادامه مهشاد ابزری، طراح فرش، مدرس دانشگاه و عضو هیئتمدیره انجمن، با بیان اینکه ۹۰ درصد فعالان عرصه فرش را زنان تشکیل میدهند، به چالشهای آموزشی پرداخت و اظهار داشت: وزارت علوم سالهاست تغییری در سرفصلهای آموزشی ایجاد نکرده و دانشجویان با ابزارهای نوین مانند هوش مصنوعی آشنایی ندارند. در دانشگاه تنها دو واحد عملی با نرمافزارها کار میشود که کافی نیست.
وی تعطیلی مکرر دانشگاهها به دلیل کرونا و آلودگی هوا را هم موجب افت کیفیت آموزشی دانست و افزود: ارتباط قوی بین دانشگاه و بازار کار وجود ندارد و پژوهشها عمدتاً نظری و بدون نگاه عملی هستند. این فاصله باعث شده دانشجویان پس از فارغالتحصیلی نتوانند جذب بازار شوند.
ابزری با اشاره به حضور پررنگ زنان در دانشگاههای هنر، گفت: بدنه سنتی فرش هنوز مردسالار است و زنان کمتر دیده میشوند. حتی در نمایشگاهها، آثار مردان بیشتر به چشم میآید. ما در حوزه تبلیغات و فرهنگسازی برای حضور زنان ضعیف عمل کردهایم.
نگاهها سخت است، بازار بها نمیدهد
فاطمه پاکدل، عضو هیئتمدیره، بهعنوان یک بانوی مرمتکار، چالشهای زنان در این صنعت را تشریح کرد: نگاههای سنتی و جنسیتی همچنان سد راه پیشرفت زنان است. بسیاری از فارغالتحصیلان به دلیل نداشتن تجربه عملی و کارآموزی، توانایی ورود به بازار را ندارند و نبود دبیران متخصص در هنرستانها هم انگیزه را کاهش میدهد.
وی با تأکید بر لزوم فرهنگسازی و معرفی این رشته بهعنوان یک مسیر شغلی معتبر برای زنان، خواستار حمایتهای مالی و معنوی نهادهای دولتی و خصوصی شد و گفت: ایجاد شبکههای حمایتی برای زنان هنرمند میتواند به موفقیت آنان در بازار کار کمک کند.
پاکدل به دومین چالش اساسی اشاره کرد و گفت: رشته طراحی فرش در هنرستانها در معرض حذف است. هنرآموزان این رشته تخصص کافی ندارند و دانشآموختگان با بازار کار آشنا نیستند. اگر استعدادیابی درست انجام شود، میتوانیم شاهد خلق آثار ارزشمندی باشیم.
انجمن هنرمندان طراح و نقاش دستباف استان اصفهان با ۳۰۰ عضو، بزرگترین انجمن تخصصی در حوزه طراحی فرش سنتی کشور محسوب میشود و ۶۰ نفر از اعضای آن از پیشکسوتان این رشته هستند.
